تاریخ :1391/10/23 9:52 AM

دانشنامه مازندران، گامی بسوی مازندران شناسی جامع

در شب چهارشنبه با حضور دکتر حسینی وزیر محترم ارشاد اسلامی، آیت الله طبرسی نماینده معظم ولی فقیه در استان، سردار باقرزاده مشاور ارشد ستاد فرماندهی کل قوا، استاندار مازندران، معاون سیاسی و امنیتی استانداری، مدیران کل، فرمانداران، روسا، اساتید و تعدا کثیری از صاحبنظران و کارشناسان حوزوی و دانشگاهی و اصحاب غالب رسانه های مازندران در سالن شماره یک استانداری شاهد برگزاری جلسه ای معظم و قابل اعتناء در راستای کمک به دکتر انوشه جهت تدوین دانشنامه مازندران بودیم که حقیر هم در آن توفیق حضور داشتم و با توجه به اهمیتی که برای این کار ارزشمند قائلم، طی سخنان کوتاهی به ارائه نقطه نظرات و دیدگاههای خویش پرداختم که ذیلاً به اهم آنها تخصیصاً اشاره می گردد:

اما قبل از آن لازم است که از تنوع و تکثر حضور و استقبال کم نظیر صاحبنظران مازندرانی و مدیریت بسیار مناسب معاون سیاسی و امنیتی مازندران در این جلسه و تخصیص وقت مناسب جهت اظهار نظر مدعوین در حضور مسئولین کشوری و استانی و تلاش برای استفاده از پتانسیل فرهیختگی مازندران در تدوین این دانشنامه اظهار امتنان گردد.

اولین نکته مربوط به جامعیت موضوعی دانشنامه مازندران است:

مشتریان دانشنامه مازندران با گرایشات و نیازهای متنوع به این گنجینه مراجعه خواهند کرد  و از این لحاظ بسیار ضروری است تا با احصاء آماری موضوعات مورد مطالبه که غالباً با جستجوهای اینترنتی قابل کشف است، دانشنامه را بسوی جامعیتی پژوهش محور سوق داده و نگذاریم در انحصار موضوعات محدود و مورد علاقه مولفان، محصور و محدود و احتمالاً مهجور بماند.

فلذا ترجیحاً پیشنهاد می شود تا بجای مدخل گذاری کثیر که تا کنون به 107 عنوان توسعه یافته، با چند عنوان جامع و اصلی، تیترهای موجود را در قالب عناوین فرعی در ذیل این طبقه بندی موضوعی، سازماندهی کنیم و در این رابطه می توان از عناوینی مانند دانشنامه فرهنگی و هنری مازندران، دانشنامه تاریخی و باستانی مازندران، دانشنامه جغرافیایی و اقلیمی مازندران، دانشنامه سیاسی و اجتماعی مازندران، دانشنامه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در مازندران، دانشنامه اقتصادی مازندران، دانشنامه علمی و فناوری مازندران، دانشنامه دینی و آئینی و حوزوی مازندران، دانشنامه ورزشی مازندران و سایر عناوین مشابه بهره برداری کرد و برای هر دانشنامه، مسئول و تیمی تخصصی را تعیین کرد.

نکته دوم مربوط به مرحله بندی ششگانه انجام کار با دو گرایش فازبندی و زمان بندی است:

مرحله اول: ارائه استراتژیها، ابلاغ سیاستها، اعلام نیازها و تعیین اولویتهای کاری و محدودیات زمانی است.

مرحله دوم: فراخوان افراد، جمع آوری اسناد، تدوین اطلاعات، تهیه آثار، دریافت مقالات و احصاء نظرات است.

مرحله سوم: ارزیابی مطالب، تفکیک اطلاعات، تنظیم ادبیات، تعیین حجم قابل درج توسط تیمهای تخصصی

مرحله چهارم: تعیین ارزیابی و اعتبارسنجی منابعی است که مطالب فابل درج به آنها استناد می شوند.

مرحله پنجم: رعایت وحدت رویه در رویکردهای ادبیاتی و واژه گزینی، موضعگیری و توزین مطالب است.

مرحله ششم: ویراستاری نهایی با دو گرایش استانداردهای نگارشی و نیز آدرس های استنادی است.

سومین نکته به منطقه بندی فعالیتی، جستجو و کاوش محیطی با توجه تنوع مازندران مربوط است.

مناطق جغرافیایی: شامل مناطق ییلاقی و قشلاقی و جلگه ای و ساحلی است.

مناطق جمعیتی: شامل مناطق شهری و روستایی و خوش نشین و مهاجرنشین است.

مناطق فرهنگی: شامل مناطق شرق و غرب و مرکزی، فقیرنشین و غنی نشین، محلات بدنام و غیره است.

مناطق قومیتی: شامل تنوع قومیتهای بومی و غیربومی در مازندران است که هم متمرکز و هم پراکنده اند.

مناطق خاص: شامل مناطق دارای قابلیتهای خاص کشاورزی، تاریخی، زیارتی، اقلیمی و درمانی است.

نکته چهارم مربوط به تاسیس یک کتابخانه غنی و تخصصی مازندران شناسی است:

کتابخانه ای غنی با گرایشات مربوط به عناوین اصلی و فرعی دانشنامه مازندران بسیار مورد نیاز است و در این رابطه می توان از کتابخانه های معتبر استان در سطح کتابخانه های عمومی و دانشگاهی و حوزوی بهره موقت گرفت و علاوه بر آن برقرار کردن کتابخانه الکترونیک تا حدود زیادی می تواند رافع مشکلات محققان گردد.

نکته پنجم مربوط به تنوع استفاده از همه گرایشات در تدوین دانشنامه مازندران است:

کارشناسان حوزوی، دانشگاهی و مراکز علمی وابسته، کارشناسان آزاد در محیط های اجرائی، محققان و پژوهشگران پژوهشکده ها و صاحب نظران خاص شامل نویسندگان و متفکران خلاق بایستی در هسته اصلی و هسته های تخصصی حضور داشته باشند تا خروجی کار با ذائقه های موجود تناسب داشته باشد.

ششمین نکته پرهیز از تعجیل در به پایان بردن سریع این کار ارزشمند و گرانقیمت است:

نباید اهتمام خویش را مصروف تامین نظرات افراد عجول کرد و اگر چه بایستی بشدت با کند کردن کارها مخالفت ورزید، اما در همان حال نباید کیفیت و محتوا را قربانی سرعتی کرد که ضرورت چندانی برای چنین ترجیحی وجود ندارد و تمام کردن آن بنام دولت و یا مسئولین خاص که اتفاقاً بانی این کار بزرگ نیز محسوب می شوند، با توجه به زمان کمی که تا پایان کار دولت دهم باقی مانده، منطقی و واقع نگرانه بنظر نمی رسد.

نکته هفتم مربوط به پرهیز از مصادره باندی، شهری و قشری در عدالت آماری و مطالب مندرج است.

هشتمین نکته تاکید بر استقلال عمل گروه اصلی و پرهیز از تاثیرپذیری غیرمنطقی و سفارشی است.

نکته نهم ایجاد سایت اینترنتی جهت افزایش شفافیت فعالیتها و گسترش امکان ارزیابی کارهاست.

دهمین نکته مربوط به همکاری رسانه استانی در راستای اطلاع رسانی و نقدهای کارشناسی است.

نکته یازدهم تاکید بر استفاده از تجارب گذشته دانشنامه ای در سطوح فراملی، ملی و استانهاست.

نکته دوازدهم پرهیز از تنگ نظری های شهری و اصرار بر دادن فضا به کارگزاران اصلی این کار است.

در پایان باید متذکر شد که دانشنامه مازندران، گنجینه مفقوده ای است که پراکندگی و نقصان و فقدانش در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات، تمامی محققان را می آزارد و فرهیختگان و نخبگان و سایر توانمندان علمی مازندرانی در هر مقام و مسئولیت و موقعیتی که هستند، باید با گرایشات علمی و استانی و شهرستانی، این حرکت را بعنوان یک نهضت به فال نیک گرفته و با اهتمامی استانی و نگرشی ملی و همکاری عملیاتی با دبیرخانه مرکزی آن در ساری، در راستای تهیه و تدوین دانشنامه جامع مازندران تلاش ورزند.

صادقعلی رنجبر-عضو هیئت علمی دانشگاه