ماجرای اولین نگاه به گنبد طلایی حرم آقا امام رضا (ع)، روایت بی انتها و پایان دلتنگی هاست.
اجرای طرح «زیارت اولی ها»، تاکنون یک میلیون و ۷۰۰ هزار زیارت اولی را مهمان حرم امام رضا (ع) کرده است. ما با یک کاروان همراه شدیم.
از یک جایی در آن دوردست ها، از روستاهای شاهین شهر؛ کاروان ۴۵ نفره زیارت اولیها آماده حرکت است. اتوبوس هنوز حرکت نکرده، اما انگار حال و هوای صحن پنجره فولاد حرم آقا این جا حضور دارد. از این جمع، پنج نفرشان برای اولین بار زائر حرم آقا میشوند و مابقی هم سال هاست، از دور با آقا نجوا کردهاند... حالا آنها زائر این صحن و سرا شدند؛ با پای خودشان آمدند، اما این بار، حرم آقا، آنها را به این سفر دعوت کرد.
در گوشهای از صحن سقاخانه، مادر خانواده ۷ نفره با چادری که روی شانههایش لغزیده، دست دخترانش را محکم گرفته بود؛ چهار فرزندی که سالهاست با ناتوانی ذهنی زندگی میکنند و آخرینبار در سال ۹۲ توانسته بودند به حرم امام رضا (ع) بیایند. پدر خانواده، آرامتر از آنچه در چهرهاش میگذشت، کنارشان قدم برمیداشت. مادر، وقتی از سفر سال ۹۲ یاد میکرد، چشمهایش خیس اشک شد: «اون سال با هر سختی بود بچههام رو آوردم... نمیتونستم بدون اونها برم، باید با هرسختی که بود، میآوردمشون. حتی کربلا هم با همه سختیها بردمشون. دل ندارم جایی برم و بچههام رو نبرم؛ هرچقدر هم که سخت باشه...».
اما امسال، بهگفته خودش، سفر رنگ دیگری داشت؛ او میگفت: به لطف آقا امام رضا، این بار سفر راحتتر شد... خادمای آقا دعوتمون کردند، خودشون کمک هم میکنند. مراقب بچه هام هم هستند، کارای کاروان رو هم انجام میدن. خدا خیرشون بده. از آقا ممنونم.
صورتش خیس اشک میشود، انگار من هم راهی جز این ندارم که بغض کنم، اما بغض من برای اشتیاق رسیدن بود. انگار این من بودم که پس از ۱۲ سال، زائر حرم آقا شده بودم.
در میان حرفهای او، یک جمله اش انگار بند دلم را پاره کرد: «اگر خادمای آقا ما رو نمیآوردند، فکر کنم هیچ وقت نمیتونستم با این بچه هام بیام مشهد، آخه میدونید که چقدر خرج داره...»
این جا کاروان زیارت اولی هاست...
آری؛ این جا ورودی زائرسرای رضوی است و من برای استقبال از کاروان زیارت اولیهای مشهدالرضا (ع) خودم را لابه لای خادمان حرم آقا جای دادهام. از راه دور آمدند، اما ذوق اولین زیارت یا زیارت پس از چند سال، گویی خستگی را از آنها ربوده است.
راستی شاید مثل خیلیهای دیگر بار اول باشد از «زیارت اولی ها» شنیده باشید. برای همین امروز، همراه یک کاروان زیارت اولی شدم تا با هم همراه و همقدم زائرانی شویم که خیلی هایشان برای اولین بار است چشم هایشان به گنبد طلایی آقا روشن میشود یا زائرانی که سالها به دلایل مختلف از جمله تنگناهای اقتصادی نتوانستند زائر این حرم شوند.
میراث ابراهیم
خودش امروز نیست، اما یادگاریهای بزرگی را از خودش به جا گذاشت. شهید سید ابراهیم رئیسی اسفند ۹۴ به تولیت آستان قدس رضوی منصوب شد و در همان ماههای نخست، یک اقدام بزرگ را در دستور کار قرار داد. او حرفی زد که حرف دل و خواسته هزاران و شاید میلیونها نفر در کشور بود؛ گفت: «هیچکس نباید به خاطر بیپولی از زیارت حضرت رضا (ع) و ابراز دلدادگی و محبت به خاندان عصمت و طهارت (ع) محروم شود.»
همین حرف و همین ایده، سبب شد از همان روز طرحی ملی با عنوان «مهر درخشان رضوی» در آستان قدس رضوی شکل بگیرد که به واسطه آن، کسانی حتی از دورافتادهترین نقاط کشور که تاکنون به زیارت حرم آقا مشرف نشدهاند، در قالب این طرح، به طور رایگان زائر مشهد شوند.
تشرف یک میلیون و ۷۰۰ هزار زائر اولی
جالب است بدانیم، طرح زیارت اولیها یا همان طرح ملی «مهر درخشان رضوی»، پس از دوره تولیت شهید رئیسی در آستان قدس رضوی با همان قوت و قدرت و بلکه افزون از قبل، به حرکت خود ادامه داده و به گفته محمدحسین استادآقا، مدیرعامل بنیاد کرامت آستان قدس رضوی به عنوان متولی اجرای این طرح، از سال ۱۳۹۵ تا امروز، یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر به عنوان «زیارت اولی» به مشهد مقدس و زیارت حرم مطهر آقا امام رضا (ع) به صورت رایگان مشرف شدهاند.
زیارت اولی کیست؟
شاید این سوال مطرح شود که این زیارت اولیها چه کسانی هستند و سفر رایگان در طرح مهر درخشان رضوی، شامل چه کسانی میشود؟
این پرسش را با محمد معالیتفتی، مدیر امور زائرین معاونت خدمات اجتماعی بنیاد کرامت رضوی در میان میگذارم. او که از سال ۹۵ و از آغاز طرح زیارت اولیها در این پروژه دخیل بوده، توضیح میدهد: زیارت اولی از نظر این طرح، کسانیاند که تاکنون به زیارت امام رضا (ع) مشرف نشدهاند، یا حداقل ۱۰ سال از آخرین تشرف شان به مشهد مقدس گذشته است، ضمن این که جامعه هدف ما اغلب افراد دهکهای یک تا ۴ معیشتی هستند.
چگونه شناسایی میشوند؟
به طور معمول، شناسایی زائر اولیها به دو شکل انجام میشود:
۱-درخواستهایی که افراد دارای شرایط به سامانههای ارتباطی ارسال میکنند.
۲-معرفی و شناسایی توسط شبکه خادمیاران رضوی در محلات، شهرستانها و استانها در سراسر کشور
۳ شبانه روز مهمان آقا
این را هم باید بدانیم که زائر اولیها در این سفر زیارتی، سه شبانه روز را مهمان سفره با کرامت آقا امام رضا (ع) میشوند. مدیر امور زائرین بنیاد کرامت رضوی میگوید: علاوه بر اسکان در مجموعههای اقامتی آستان قدس رضوی، ۹ وعده غذایی، روزانه دو سرویس اختصاصی تشرف به حرم مطهر، بازدید از موزههای حرم مطهر، گشتهای حرم شناسی، حضور یک نوبت در مهمانسرای حضرت و اهدای سوغات و متبرکات رضوی مجموعه خدمتی است که توسط خادمان این آستان مقدس به زائر اولیها و مهمانان عزیز آقا امام رضا (ع) تقدیم میشود. او تاکید میکند، تمامی این خدمت از مبدأ تا مقصد و بازگشت، به طور کاملا رایگان و از محل منابع نذورات آستان قدس و مشارکت خیران انجام میشود.
آن طور که محمد معالی میگوید: آستان مقدس حضرت رضا (ع) بر اساس تاکید تولیت این آستان، بر اجرای با قوت و قدرت این طرح تاکید دارد و در حال حاضر، ماهانه به طور متوسط
۲ هزار نفر همسفر کاروان زیارت اولیها میشوند که به هر میزان مشارکت خیران و نذرکنندگان در گسترش این طرح بیشتر شود، تعداد افراد زیارت اولی بیشتر میشود.
اگر خواستیم نذر زیارت اولیها کنیم...
من سوالاتم را در همراهی با یک کاروان زیارت اولی، با مسئول طرح در میان گذاشتم. اما واقعیت این است که قلمم در توصیف حال و هوای زائر اولی حرم آقا امام رضا (ع) قاصر و ناتوان است. حتما من و شما هم میتوانیم در معجزه اولین زیارت زائر اولیها و چشیدن طعم بهشتی اولین زیارتشان مشارکت کنیم که سامانه نذورات حرم مطهر، این زمینه را فراهم کرده است.