مازندران قلب امنیت غذایی، زیستمحیطی و منابع طبیعی ایران است؛ اما این قلب، بدون مغز علمی میتپد. استانی که بار ملی دارد، با حداقل زیرساخت علمی اداره میشود. نداشتن یک دانشگاه جامع و قدرتمند در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، دیگر «کمبود آموزشی» نیست؛ نشانه یک شکست آشکار در حکمرانی استان است.
این یادداشت، خطاب به استاندار، نمایندگان مجلس و مدیران حاکمیتی مازندران است؛ نه برای خواهش، نه برای توصیه، بلکه برای اعلام یک مطالبه غیرقابل تعویق.
مازندران؛ استان نیست، مأموریت ملی است
مازندران را نمیشود مثل یک استان عادی دید. این استان:
• سفره کشور را تغذیه میکند.
• امنیت غذایی را تضمین میکند.
• جنگل، آب، خاک و تنوع زیستیاش دارایی ملی است.
هر تصمیم اشتباه در مازندران، اثر ملی دارد.
اما سؤال اساسی اینجاست:
آیا حکمرانی این استان، در تراز چنین مأموریتی طراحی شده است؟ پاسخ، اگر صادقانه داده شود، منفی است.
وقتی علم کوچک است، تخریب بزرگ میشود
نگاهی به وضعیت امروز مازندران بیندازید:
• بحران آب
• فرسایش خاک
• نابودی جنگل
• کشاورزی ناپایدار
• تصمیمهای مقطعی و واکنشی
اینها تصادفی نیستند. اینها نتیجه یک خلأ عمیقاند: نبود یک دانشگاه جامع، سیاستساز و اثرگذار در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی.
مازندران را امروز:
• با طرحهای کوتاهمدت
• با بخشنامه
• با فشارهای محلی
• و با ملاحظات غیرعلمی
اداره میکنند.
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری؛ بزرگتر از نام، کوچکتر از مأموریت
باید منصف بود. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، دانشگاهی ضعیف نیست. مسئله، ضعف دانشگاه نیست؛ مسئله، کوچک نگهداشتن عامدانه یک ظرفیت بزرگ است.
این دانشگاه:
• خروجی ملی دارد.
• پژوهشهای راهبردی انجام میدهد.
• نیروی انسانی اثرگذار تربیت کرده است.
اما:
• ساختارش محدود است.
• اختیاراتش ناکافی است.
• بودجهاش متناسب با نقش ملیاش نیست.
این یعنی چه؟ یعنی مدیران استان، بار ملی را روی شانههای یک نهاد محلی گذاشتهاند.
این یک مطالبه صنفی نیست؛ یک هشدار حاکمیتی است
باید این جمله را شفاف گفت: ارتقاء دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مطالبه اساتید و دانشجویان نیست؛ این مطالبه حکمرانیِ درست در مازندران است. تا وقتی دانشگاه جامع وجود نداشته باشد:
• علم به سیاست تبدیل نمیشود.
• داده، مبنای تصمیم نیست.
• بحران، پیشبینی نمیشود؛ فقط مدیریت نمایشی میشود.
آقای استاندار؛ بدون دانشگاه جامع، ابزار مدیریت ندارید
این بحث، خطاب مستقیم به استاندار مازندران است.
اگر استاندار بخواهد:
• از کشاورزی سنتی عبور کند.
• منابع طبیعی را حفظ کند.
• توسعه پایدار ایجاد کند.
بدون دانشگاه جامع، عملاً خلع سلاح است.
استاندار بدون دانشگاه جامع:
• فقط میتواند واکنش نشان دهد
• نه برنامهریزی بلندمدت کند
• نه آیندهسازی
دانشگاه، مشاور نیست؛ مرکز فرماندهی علمی استان است.
نمایندگان مجلس؛ سکوت شما، شراکت در این وضعیت است
نمایندگان مازندران باید بدانند: در این موضوع، سکوت بیطرفی نیست؛ موضع است.
اگر امروز:
• برای ارتقاء دانشگاه اقدام نکنید.
• مسیر قانونی و ملی آن را باز نکنید.
فردا:
• مسئول فرسایش خاک
• نابودی جنگل
• و بحرانهای عمیقتر کشاورزی
خواهید بود. این، اغراق رسانهای نیست؛ منطق ساده حکمرانی است. مازندران بدون دانشگاه جامع در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، به حاشیه اقتصاد آینده پرتاب میشود. جهان منتظر مازندران نمیماند.
کشاورزی آینده:
• دادهمحور است.
• فناورانه است.
• میانرشتهای است.
منابع طبیعی آینده:
• با هوش مصنوعی
• مدلسازی
• و سناریونویسی
مدیریت میشود. دانشگاهی که ساختار جامع نداشته باشد: نمیتواند این آینده را بسازد، فقط میتواند گذشته را تکرار کند.
مدیریت زمین آسان است؛ مدیریت علم سخت
واقعیت تلخ این است:
در مازندران، مدیریت زمین از مدیریت علم مهمتر بوده است.
• تغییر کاربری، سادهتر از ارتقاء دانشگاه
• پروژه عمرانی، پررنگتر از سرمایهگذاری علمی
• تصمیم کوتاهمدت، جذابتر از ساختار پایدار
اما هزینه این انتخابها را، نسلهای آینده پرداخت میکنند.
سه مطالبه غیرقابل تفسیر، غیرقابل تعویق
این یادداشت سه مطالبه روشن دارد:
۱️. اعلام رسمی ارتقاء دانشگاه
نه در حد وعده، بلکه با زمانبندی، سند و پاسخگویی.
۲️. اقدام شفاف نمایندگان مجلس
با استفاده از ابزار قانونی، نه بیانیه و مصاحبه.
۳️. تغییر نگاه مدیران استان
از «دانشگاه بهعنوان حاشیه» به «دانشگاه بهعنوان مرکز ثقل تصمیمسازی».
سخن پایانی؛
مازندران دیگر تاب ادارهشدن بدون علم را ندارد.
هر روز تعلل:
• هزینه بیشتر
• تخریب عمیقتر
• و بازگشتناپذیری بالاتر
بهدنبال دارد.
ارتقاء دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، نه لطف است، نه امتیاز، نه مطالبه محلی؛ بلکه یک ضرورت ملی و یک الزام حاکمیتی است و اگر امروز انجام نشود، فردا خیلی دیر است.
محمود احمدی
صاحب امتیاز و مدیرمسئول