یک تحلیلگر آمریکایی می‌گوید فشار ناشی از بحران تنگه هرمز، آمریکا را به سمت میز مذاکره با ایران کشاند.

نشریه نیوزویک در یادداشتی به قلم «دن پری» روزنامه‌نگار و تحلیلگر آمریکایی با اشاره به تحولات اخیر در گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم آمریکا و ایران نوشت: به نظر می‌رسد در مذاکرات میان واشنگتن و تهران، توازن به‌شدت بر هم خورده است. ایران از تسلیم تاریخی آمریکا بهره‌مند شده، اما با این حال حاضر نیست حتی به این امتیاز‌ها نیز رضایت دهد. در حال حاضر، ممکن است روند کنونی به توافقی که دونالد ترامپ قصد آن را داشت، منجر نشود؛ بنابراین این پرسش مطرح می‌شود که گزینه‌های جایگزین چه هستند؟

ترامپ در نشست ناتو که این هفته در آنکارا برگزار شد، چنان سخن گفت که انگار در تلاش است خود را از تفاهم‌نامه‌ای که به تازگی امضا کرده، فاصله دهد. او مقامات ایران را «شرور» توصیف کرد و گفت این تفاهم‌نامه «تا آنجا که به من مربوط می‌شود» عملاً پایان یافته است. با این حال، تنها چند ساعت بعد، این احتمال را نیز مطرح کرد که مذاکره‌کنندگان همچنان به گفت‌و‌گو‌های خود ادامه دهند.

بدیهی است که همه این اظهارات تند ممکن است صرفاً بخشی از راهبرد‌های چانه‌زنی و اعمال فشار او باشد. اما ترامپ نمی‌تواند از این نکته غافل باشد که حتی افرادی که از ابتدا با جنگ مخالف بودند، ارزیابی می‌کنند که ایران پیروز شده است. در کل، اجماع قابل توجهی وجود دارد که اگر این تفاهم‌نامه به یک توافق دائمی تبدیل شود، یکی از یک‌طرفه‌ترین و بزرگ‌ترین عقب‌نشینی‌های دیپلماتیک آمریکا در چند دهه اخیر رقم خواهد خورد.
تهران به جای فروپاشی در جنگ، مهم‌ترین ابزار خود را در دست گرفت

آمریکا و (رژیم) اسرائیل حملات نظامی خود را با این اهداف آغاز کردند: نابودی برنامه هسته‌ای ایران و در صورت امکان، تغییر حکومت. اما تهران به جای فروپاشی، به قدرتمندترین ابزار خود متوسل شد و تنگه هرمز را مسدود کرد. گذرگاهی که حدود یک‌پنجم نفتی که از طریق دریا در جهان جابه‌جا می‌شود، از آن عبور می‌کند. بازار‌ها بلافاصله واکنش نشان دادند، قیمت نفت جهش کرد و موجی از نگرانی درباره افزایش تورم و اختلال در زنجیره‌های تأمین، اقتصاد جهانی را فرا گرفت.

واشنگتن که برای چنین اقدامی از سوی ایران برنامه‌ریزی نکرده بود، ناگهان با انتخابی دشوار روبه‌رو شد: یا هزینه‌های اقتصادی این بحران را بپذیرد یا هرچه سریع‌تر راهی دیپلماتیک برای خروج از آن پیدا کند. در نهایت، ترامپ که وعده تغییر حکومت در ایران را داده بود، در برابر این شرایط دچار هراس شد.

تفاهم‌نامه‌ای که پس از مذاکرات تنظیم و امضا شد به ایران امتیازات زیادی می‌دهد. از کاهش گسترده تحریم‌ها گرفته تا دسترسی ایران به دارایی‌های مسدودشده و مسیری برای بازگشت تدریجی به روند عادی اقتصاد. ایران می‌تواند همچنان به حمایت از حزب‌الله و سایر جنبش‌های نزدیک به خود در منطقه ادامه دهد و موشک‌های بالستیک تولید کند. همچنین قرار است صد‌ها میلیارد دلار دریافت کند.

نشریه نیوزویک در بخش دیگری از مقاله، با اشاره به مقامات ایرانی نوشت: از نگاه مقامات در ایران، ترامپ به شدت نگران نظرات مردم در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای است.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اهمیت زیادی دارد. افکار عمومی این کشور تمایل چندانی به ورود به یک جنگ طولانی دیگر در خاورمیانه، به‌ویژه جنگی که با افزایش قیمت بنزین و ادامه مشکلات اقتصادی همراه باشد، ندارد. هرگونه عملیات نظامی جدید نیز به بخشی از رقابت‌های سیاسی داخلی آمریکا تبدیل خواهد شد.

در عین حال به نوشته تحلیلگر نیوزویک که مخالف حصول هرگونه توافق با تهران است، تبدیل این تفاهم‌نامه به یک توافق نهایی، پیامد‌هایی فراتر از انتخابات آینده خواهد داشت و اعتبار آمریکا را درست در زمانی که رقبایش در حال آزمودن آن هستند، تضعیف خواهد کرد.