تاریخ :1405/07/15 12:05 PM
نسل جدید ماهوارهبرها بهزودی از راه میرسند
رئیس سازمان فضایی ایران، در گفتوگویی درباره آخرین وضعیت صنعت فضایی کشور، برنامههای پیشرو برای توسعه ماهوارهبرها و ماهوارهها، نقش بخش خصوصی، توسعه ارتباطات ماهوارهای و شکلگیری اقتصاد فضایی توضیح داد.
در سالهای اخیر، برنامه فضایی ایران با تمرکز بر توسعه ماهوارهها، ماهوارهبرهای بومی و ورود جدیتر بخش خصوصی وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که در آن کاهش هزینه پرتاب، توسعه فناوریهای جدید و دستیابی به خدمات فضایی کاربردی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
هفته جهانی فضا بهانهای شد تا باشگاه خبرنگاران جوان در گفتوگویی با حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، آخرین وضعیت برنامههای فضایی کشور، زمانبندی پرتابهای پیشرو، روند توسعه ماهوارهبرهای جدید، نقش بخش خصوصی و اهداف ایران در حوزه ماهوارههای مخابراتی و سنجشی را بررسی کند.
سالاریه در این گفتگو با اشاره به برنامههای هفته جهانی فضا گفت: این هفته در واقع یک هفته ترویجی برای کل صنعت فضایی است و سازمان فضایی ایران در کنار پژوهشگاه فضایی، دانشگاهها، شرکتهای خصوصی و دولتی، وزارت دفاع و سایر مجموعههای فعال در این حوزه، تلاش میکند ظرفیتها و دستاوردهای صنعت فضایی را برای مردم و جامعه علمی و صنعتی معرفی کند.
وی افزود: یکی از اهداف اصلی این برنامهها این است که مردم با صنعت فضایی، پیشرفتهایی که در این حوزه اتفاق افتاده و نیازهایی که این صنعت میتواند پاسخ دهد، بیشتر آشنا شوند. هرچه آگاهی عمومی نسبت به ظرفیتهای فضایی افزایش پیدا کند، مطالبه عمومی برای توسعه این صنعت نیز بیشتر خواهد شد و این موضوع میتواند به افزایش سرمایهگذاری و سرعت گرفتن روند توسعه کمک کند.
کاهش هزینه دسترسی به فضا با توسعه ماهوارهبرها
رئیس سازمان فضایی ایران درباره هزینه پرتاب ماهواره و راهکارهای کاهش هزینه دسترسی به مدار اظهار کرد: در دنیا حرکت به سمت ماهوارهبرهای ارزانتر یک روند جدی است. اساساً توسعه صنعت فضایی از توسعه ماهوارهبرها آغاز میشود؛ چرا که هرچه بتوان جرم بیشتری را با هزینه کمتر به مدار منتقل کرد، امکان قرار دادن تعداد بیشتری ماهواره در مدار فراهم خواهد شد.
سالاریه با اشاره به نقش بخش خصوصی در این زمینه گفت: حضور بخش خصوصی میتواند رقابت در حوزه ماهوارهبرها را افزایش دهد و در نهایت موجب کاهش قیمت تمامشده پرتاب شود. البته هزینه انتقال هر کیلوگرم محموله به مدار عدد ثابتی نیست و به عوامل مختلفی مانند نوع محموله، ارتفاع مدار، نوع مدار و ویژگیهای مأموریت بستگی دارد. برای مثال، قرار دادن ماهواره در مدار ژئو نسبت به مدار پایین زمین هزینه بسیار بیشتری دارد.
وی ادامه داد: در بازار جهانی، هزینه پرتابهای رقابتی به مدار پایین زمین میتواند در محدوده چند هزار دلار به ازای هر کیلوگرم باشد و در برخی موارد به حدود چهار تا هفت هزار دلار میرسد، هرچند بسته به ظرفیت ماهوارهبر، مدار مورد نظر، مانورهای لازم، شرایط بازار و نوع مأموریت، این عدد میتواند بالاتر از ۲۰ هزار دلار نیز باشد.
استفاده از پرتابگر خارجی به معنای وابستگی نیست
رئیس سازمان فضایی ایران درباره اینکه چه زمانی ایران برای پرتاب ماهوارههای سنگین دیگر نیازی به پرتابگرهای خارجی نخواهد داشت، گفت: داشتن ماهوارهبر بومی به این معنا نیست که یک کشور در تمام مأموریتها باید صرفاً از ماهوارهبر خود استفاده کند. حتی کشورهای پیشرفته فضایی نیز با وجود در اختیار داشتن ماهوارهبرهای متعدد، در برخی مأموریتها از ظرفیت پرتاب کشورهای دیگر استفاده میکنند.
وی توضیح داد: انتخاب ماهوارهبر به زمان آماده بودن، ارتفاع و نوع مدار، شیب مداری، موقعیت مورد نیاز ماهواره و ظرفیت پرتابگر بستگی دارد؛ بنابراین اگر ظرفیت ماهوارهبر داخلی با نیاز یک مأموریت تطابق داشته باشد، از پرتابگر داخلی استفاده میکنیم، اما در شرایطی که زمان پرتاب، ظرفیت یا نوع مدار مورد نیاز با توان داخلی هماهنگ نباشد، استفاده از ظرفیت خارجی میتواند منطقی باشد.
سالاریه همچنین همکاری بین کشورها و تبادل ظرفیت پرتاب را موضوعی متداول در صنعت فضایی جهان دانست و گفت همکاریهای بینالمللی علاوه بر تأمین ظرفیت پرتاب، میتواند به انتقال تجربه و دانش نیز کمک کند و برای ایران نیز تعامل با کشورهای صاحب فناوری فضایی میتواند مفید باشد.
آخرین وضعیت ماهوارهبرهای قائم، سیمرغ و نسلهای جدید
سالاریه درباره برنامه توسعه ماهوارهبرهای کشور اظهار کرد: در حوزه ماهوارهبرهای سوخت جامد، خانواده قائم در حال توسعه است و ماهوارهبر قائم ۱۰۰ تاکنون چند پرتاب موفق داشته است. نسلهای سنگینتر مانند قائم ۱۰۵ و قائم ۱۲۰ نیز توسط نیروی هوافضای سپاه در حال توسعه هستند و آزمایشهای مربوط به آنها در آینده نزدیک آغاز خواهد شد.
وی درباره مزیت ماهوارهبرهای سوخت جامد گفت: یکی از مزیتهای این ماهوارهبرها این است که زیرساخت پرتاب سبکتری نیاز دارند و فرآیند آمادهسازی آنها برای پرتاب میتواند سریعتر انجام شود. این ماهوارهبرها همچنین میتوانند برای قرار دادن محمولهها در مدارهای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
رئیس سازمان فضایی ایران افزود: قائم ۱۲۰ در برنامه توسعه خود قابلیت دستیابی به ارتفاعهای بسیار بالا و حتی مدار ژئو در حدود ۳۶ هزار کیلومتر را دنبال میکند و آزمایشهای نسلهای جدید قائم در دستور کار قرار دارد.
در بخش ماهوارهبرهای سوخت مایع نیز سیمرغ، نسل ارتقایافته سیمرغ و خانواده ققنوس در حال توسعه هستند. به گفته سالاریه، ماهوارهبر سیمرغ از نظر فناوری به مرحله تثبیت رسیده و عملیات موفقی نیز داشته است و نسلهای جدید آن برای افزایش قابلیتهای پرتاب در حال توسعه هستند.
وی ادامه داد: ماهوارهبر ققنوس نیز در برنامه توسعه قرار دارد و هدفگذاری شده است که بتواند حدود یک تن محموله را به مدار پایین زمین منتقل کند. این قابلیت برای پرتاب ماهوارههای سنجشی در محدوده ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم اهمیت زیادی خواهد داشت.
سالاریه گفت: پرتابهای آزمایشی مربوط به نسل ارتقایافته سیمرغ انجام شده و آزمایشهای ققنوس نیز در آینده نزدیک دنبال خواهد شد. بر اساس برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور، هدف این است که این ماهوارهبرها تا سال ۱۴۱۰ به مرحله تثبیت فناوری برسند.
وی در عین حال خاطرنشان کرد: پس از آنکه فناوری موتور و ماهوارهبر به یک سطح قابل اتکا و پایدار برسد، یکی از مسیرهای توسعه، استفاده از چند موتور کوچکتر در کنار یکدیگر برای ساخت ماهوارهبرهای سنگینتر است. این مرحله از نظر فناوری نسبت به توسعه نسلهای اولیه ماهوارهبر پیچیدگی کمتری خواهد داشت.
چرا تاریخ دقیق پرتابها از قبل اعلام نمیشود؟
رئیس سازمان فضایی ایران درباره زمان پرتاب ماهوارههای در صف پرتاب نیز گفت: معمولاً نمیتوان تاریخ دقیق پرتاب را از چند ماه قبل اعلام کرد. پس از آماده شدن ماهواره و ماهوارهبر، آزمایشهای سازگاری میان این دو، آمادهسازی سایت پرتاب و مجموعهای از آزمایشهای نرمافزاری و سختافزاری انجام میشود و این فرآیند ممکن است چند ماه زمان ببرد.
وی تأکید کرد: حتی اگر یک اشکال کوچک در آزمایشها مشاهده شود، موضوع باید بهطور کامل بررسی و رفع شود، زیرا در پرتاب فضایی ریسک بسیار بالاست. برای قرار گرفتن ماهواره در مدار باید موقعیت و سرعت آن با دقت بسیار زیادی تنظیم شود و اگر این پارامترها به شکل صحیح تأمین نشود، ماهواره ممکن است در مدار مورد نظر قرار نگیرد و حتی به زمین بازگردد.
سالاریه با اشاره به ماهوارههای آماده پرتاب گفت: ماهواره سنجشی پارس-۲ یکی از ماهوارههایی است که در صف پرتاب قرار دارد. این ماهواره که در سال ۱۴۰۳ رونمایی شد، دارای دقت تصویربرداری بهتر از سه متر است و بخش عمده آزمایشهای ماهواره و سازگاریهای مربوطه انجام شده است. در ادامه نیز آزمایشهای نهایی سازگاری انجام خواهد شد و زمان پرتاب آن به آمادگی ماهوارهبر بستگی دارد.
وی درباره منظومه شهید سلیمانی نیز اظهار کرد: این منظومه شامل ۲۴ ماهواره است که ۱۸ ماهواره اصلی و ۶ ماهواره ذخیره در نظر گرفته شدهاند. یکی از ماهوارههای این منظومه سال گذشته رونمایی شد و به دلیل شرایطی که در کشور ایجاد شد، پرتاب آن به تأخیر افتاد، اما برنامه این است که پرتابها از امسال دنبال شود.
سالاریه افزود: ساخت تعداد بیشتری از ماهوارههای این منظومه در حال انجام است و برنامهریزی شده تا پیش از پایان سال سه ماهواره دیگر نیز رونمایی شوند و روند آمادهسازی و پرتاب آنها دنبال شود. علاوه بر این پروژهها، تعدادی ماهواره دولتی و خصوصی دیگر نیز در حال تکمیل هستند.
وی تأکید کرد: برنامه این است که پرتابهای داخلی در سال جاری انجام شود، اما تاریخ دقیق پرتاب معمولاً یک تا دو هفته قبل از انجام عملیات اعلام خواهد شد. این رویه در دنیا نیز معمول است و حتی پرتابهایی که با ماهوارهبرهای شناختهشدهای مانند سایوز انجام میشوند، ممکن است به دلایل فنی و عملیاتی جابهجا یا با تأخیر مواجه شوند.
بخش خصوصی وارد ساخت ماهواره شده است
سالاریه درباره نقش بخش خصوصی در صنعت فضایی گفت: بخش خصوصی در حال حاضر در بخشهای مختلف زنجیره صنعت فضایی فعال است. در حوزه ساخت ماهواره، شرکتهای خصوصی در طراحی و تولید زیرسامانههایی مانند کنترل وضعیت، بردهای پردازشی، بردهای مخابراتی و سامانههای کنترل توان فعالیت میکنند.
وی افزود: ساخت یک ماهواره در واقع یک فعالیت شبکهای است و مجموعهای از شرکتها و متخصصان در بخشهای مختلف آن مشارکت دارند. در سالهای اخیر بخش خصوصی حتی وارد طراحی و ساخت کامل ماهواره نیز شده است و ماهوارههایی مانند کوثر و هدهد با مشارکت بخش خصوصی توسعه یافتهاند.
رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: پروژههای بیشتری نیز در حال واگذاری به بخش خصوصی است. در حوزه ماهوارهبر نیز شرکتهای خصوصی در ساخت قطعات، تجهیزات و زیرسامانهها و ارائه برخی خدمات حضور دارند، اما هنوز ساخت یک ماهوارهبر کامل بهصورت مستقل توسط بخش خصوصی در کشور اتفاق نیفتاده است.
به گفته وی، این مسئله تنها مختص ایران نیست و در دنیا نیز ورود بخش خصوصی به حوزه ماهوارهبرها با ریسک و سرمایهگذاری بالایی همراه است. هرچه فناوریها عمومیتر و تثبیتشدهتر شوند، تعداد پرتابهای موفق افزایش پیدا کند و بازار ماهواره و خدمات فضایی توسعه یابد، زمینه برای حضور گستردهتر بخش خصوصی در ساخت ماهوارهبر نیز فراهم خواهد شد.
سالاریه درباره مدت زمان مورد نیاز برای ساخت ماهوارهبر توسط یک شرکت خصوصی اظهار کرد: فعالیت شرکتهای خصوصی در زمینه قطعات و زیرسامانهها از هماکنون وجود دارد، اما اگر منظور ساخت یک ماهوارهبر کامل باشد، این فرآیند حداقل حدود سه سال یا بیشتر زمان میبرد.
وی توضیح داد: تثبیت فناوری ماهوارهبر موضوع پیچیدهای است و به آزمایشهای متعدد نیاز دارد. در نمونههای جهانی نیز دولتها معمولاً از شرکتهای خصوصی در این حوزه حمایت میکنند و به همین دلیل دشوار است که یک شرکت بدون برخورداری از بخش قابل توجهی از فناوری یا حمایتهای دولتی بتواند در کمتر از سه سال یک ماهوارهبر کامل را توسعه دهد.
توسعه ارتباطات ماهوارهای و چالش مدار ژئو
رئیس سازمان فضایی ایران درباره برنامه کشور برای تأمین نیازهای ارتباطی از طریق ماهواره گفت: ارتباطات ماهوارهای یکی از پیچیدهترین بخشهای صنعت فضایی است، بهخصوص اگر هدف، استفاده از ماهواره در مدار ژئو در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری باشد.
سالاریه افزود: برای ورود به این حوزه تنها داشتن ماهواره کافی نیست؛ بلکه باید ماهوارهبر مناسب، سکوی ماهوارهای ارتباطی، فناوری تعیین موقعیت و کنترل در ارتفاع بالا، سامانههای توان مقاوم در برابر تشعشعات، محموله مخابراتی و ترانسپاندر مناسب در اختیار باشد. همچنین ماهوارههای تجاری ارتباطی باید عمر عملیاتی طولانی، معمولاً بیش از ۱۰ سال، داشته باشند.
وی ادامه داد: ایران همزمان در حال توسعه فناوری ماهوارهبر و سکوی ماهوارهای است. ماهواره ناهید-۳ به عنوان یک سکوی ارتفاع بالا توسط پژوهشگاه فضایی ایران و با مشارکت مجموعههای دیگر در حال طراحی و ساخت است و یک برنامه چهار تا پنج ساله برای توسعه این فناوریها در نظر گرفته شده است.
سالاریه همچنین به گزینه منظومههای ماهوارهای در مدار پایین زمین اشاره کرد و گفت: یکی از راهکارهای دیگر، استفاده از منظومههای ماهوارهای در مدار پایین است. در این ارتفاع، هر ماهواره سطح پوشش محدودتری دارد و سرعت حرکت نسبی ماهواره نیز بالاست؛ بنابراین برای ارائه خدمات پایدار، به تعداد بسیار زیادی ماهواره نیاز است و ممکن است صدها یا هزاران ماهواره در یک منظومه مورد نیاز باشد.
وی تأکید کرد: ایران در حال توسعه فناوریها و سکوهای مورد نیاز است، اما در نهایت برای چنین پروژههای بزرگی باید با کشورهای دیگر نیز همکاری شود، چرا که منظومههای بزرگ ماهوارهای از نظر اقتصادی و بازار، پروژههایی در مقیاس جهانی هستند و مشارکت چند کشور میتواند هم در تأمین فناوری و هم در ایجاد بازار مؤثر باشد.
برنامه چهار تا پنج ساله به معنای توقف خدمات ارتباطی نیست
سالاریه در پاسخ به اینکه آیا برای دریافت خدمات ارتباطات ماهوارهای باید تا چهار یا پنج سال آینده منتظر ماند، گفت: این بازه زمانی مربوط به توسعه فناوری داخلی در حوزه ماهوارهبر و سکوی ماهوارهای است و به معنای آن نیست که خدمات ارتباطی تا آن زمان متوقف باشد.
وی افزود: خدمات ارتباطی از طریق همکاری با اپراتورها و کشورهای دیگر در حال ارائه است و در حوزه ماهوارههای مخابراتی نیز همکاریهای بینالمللی ادامه دارد. تا زمانی که فناوری داخلی به مرحلهای برسد که بتواند بخشی از این نیازها را تأمین کند، استفاده از ظرفیتهای خارجی، اجاره ظرفیت ماهوارهای و همکاری با سایر اپراتورها ادامه خواهد داشت.
رئیس سازمان فضایی ایران تأکید کرد: توسعه فناوری و ایجاد بازار باید همزمان اتفاق بیفتد. اگر فناوری ایجاد شود، اما بازار و مشتری وجود نداشته باشد، توسعه اقتصادی آن دشوار خواهد بود؛ بنابراین در کنار توسعه فناوری داخلی، ارائه خدمات از طریق همکاریهای موجود نیز دنبال میشود تا بازار این خدمات شکل بگیرد و در آینده فناوری داخلی بتواند جایگزین یا مکمل ظرفیتهای خارجی شود.
منظومه شهید سلیمانی بهزودی مستقر میشود
رئیس سازمان فضایی ایران درباره یک هدف قابل اندازهگیری برای سال آینده گفت: چندین ماهواره در کشور توسعه یافته و در صف پرتاب قرار دارند و تلاش میشود ماهواره پارس-۲ نیز به این مجموعه اضافه شود تا از ظرفیت آن برای ارائه خدمات استفاده شود.
وی افزود: منظومه شهید سلیمانی نیز یکی از مهمترین پروژههایی است که از اواخر سال جاری روند استقرار آن آغاز خواهد شد و انتظار میرود سال آینده سال مهمی برای توسعه و استقرار این منظومه باشد.
سالاریه گفت: این پروژه از این جهت اهمیت دارد که نخستین تجربه جدی ایران در ساخت تعداد قابل توجهی نانوماهواره بهصورت همزمان و ارائه خدمات اینترنت اشیا و ارتباطات باریکباند خواهد بود. چنین منظومهای میتواند برای پایش نقاط پراکنده و مهمی مانند مراتع، جنگلها، خطوط نفت و گاز، خطوط انتقال آب و مسائل محیط زیستی مورد استفاده قرار گیرد؛ حوزههایی که ایجاد زیرساخت زمینی یا اعزام نیروی انسانی به تمام نقاط آنها دشوار است.
به گفته وی، اجرای این پروژه علاوه بر ارائه خدمت، تجربه فنی و اقتصادی ارزشمندی برای کشور ایجاد خواهد کرد و در مراحل بعد میتوان تعداد ماهوارهها، وزن ماهوارهها و ظرفیت ارتباطی منظومه را افزایش داد.
سالاریه همچنین از آماده بودن پارس-۲ برای پرتاب خبر داد و گفت: هدف این است که پرتاب آن در سال جاری انجام شود، هرچند ممکن است به دلایل فنی یا عملیاتی به تأخیر بیفتد. همچنین نخستین ماهواره راداری ایران نیز در آینده نزدیک رونمایی خواهد شد و هدفگذاری برای رونمایی آن در سال جاری انجام شده است؛ البته این موضوع نیز به تکمیل فرآیندهای فنی بستگی دارد.
بازگشت سرمایه فقط از فروش ماهواره نیست
رئیس سازمان فضایی ایران درباره زمان اقتصادی شدن صنعت فضایی اظهار کرد: اقتصاد فضایی را نمیتوان تنها با فروش یک ماهواره یا یک محصول فضایی سنجید. در بسیاری از موارد، ارزش اقتصادی ایجادشده در زنجیره خدمات فضایی چندین برابر هزینه اولیه فناوری است.
وی توضیح داد: بهصورت کلی در برخی مطالعات گفته میشود که یک واحد سرمایهگذاری در بخش فضایی میتواند بیش از ۱۰ برابر ارزش افزوده ایجاد کند و در برخی اسناد حتی اعداد ۲۰ تا ۳۰ برابر نیز مطرح شده است. برای نمونه، اطلاعات ماهوارهای در کشاورزی میتواند برای تعیین سطح زیرکشت، مدیریت منابع آب و برنامهریزی واردات و صادرات استفاده شود. همین اطلاعات در مدیریت خسارات ناشی از حوادث، بیمه، بررسی منابع معدنی، مدیریت آبهای مرزی و بسیاری از حوزههای دیگر کاربرد دارد.
سالاریه ادامه داد: ممکن است هزینه ساخت مواد اولیه و قطعات یک ماهواره حدود ۵۰۰ هزار دلار باشد، اما همان ماهواره پس از قرار گرفتن در مدار و ارائه خدمات بتواند چند میلیون دلار ارزش اقتصادی ایجاد کند. تصاویر خام ماهوارهای نیز در صورت وجود بازار میتوانند چند برابر ارزش اولیه خود به فروش برسند و وقتی این تصاویر پردازش و به نقشه، اطلاعات کشاورزی، اطلاعات حقوقی یا دادههای مورد نیاز دستگاههای مختلف تبدیل شوند، ارزش افزوده بیشتری ایجاد میکنند.
وی افزود: ایران در حال حاضر در مرحله تثبیت فناوری قرار دارد؛ یعنی باید بتواند مواد اولیه و تجهیزات را به یک ماهواره تبدیل کند که در مدار فعالیت کند و داده و تصویر ارائه دهد. ماهوارههایی مانند پایا، نور-۲ و نور-۳ نیز به داده و تصویر دست پیدا کردهاند. با تثبیت این فناوری و توسعه خدمات، مرحله بهرهبرداری اقتصادی از آن جدیتر خواهد شد.
سالاریه با اشاره به تجربه جهانی گفت: در دنیا نیز شرکتها معمولاً چند سال، حدود چهار تا شش سال، سرمایهگذاری میکنند تا به مرحله ارائه خدمات و رسیدن به اقتصاد مثبت برسند. در ایران نیز وزارت ارتباطات و مجموعههای مرتبط در تلاش هستند با استفاده از تصاویر ماهوارهای موجود، چه رایگان و چه خریداریشده، زمینه شکلگیری خدمات پاییندستی را فراهم کنند.
به گفته وی، در حال حاضر حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ شرکت در حوزه سنجش از دور فعالیت دارند که تعداد قابل توجهی از آنها بهطور مستقیم با صنعت فضایی مرتبط هستند و هدف این است که با توسعه این بازار، ارزش اقتصادی دادههای فضایی افزایش پیدا کند.
جنگها و بحرانهای اخیر مانع توقف صنعت فضایی نشده است
سالاریه درباره تأثیر درگیریها و بحرانهای اخیر بر صنعت فضایی کشور نیز گفت: بخشی از آسیبها در حوزه زیرساختی و به برخی ساختمانها و آزمایشگاهها وارد شده است، اما صنعت فضایی کشور متوقف نشده است.
وی افزود: صنعت فضایی ایران در طول بیش از ۲۰ سال شکل گرفته و دانش و تجربه آن در میان تعداد زیادی از متخصصان و مجموعههای مختلف کشور توزیع شده است. این صنعت به یک نقطه یا یک ساختمان وابسته نیست و شرکتها و مجموعههای فعال در نقاط مختلف کشور حضور دارند.
رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: اقدامات لازم برای افزایش حفاظت و ایمنسازی زیرساختها و همچنین کاهش آسیبپذیری در برابر حوادث در حال انجام است. ممکن است برخی مراکز برای مدتی با وقفه یا نیاز به بازسازی و اقدامات تکمیلی مواجه شوند، اما این آسیبها به شکلی نبوده که صنعت فضایی کشور را از فعالیت بازدارد یا خسارت غیرقابل جبرانی ایجاد کند.
وی تأکید کرد: صنعت فضایی طی سالهای گذشته با اتکا به نیروی انسانی متخصص و انباشت دانش رشد کرده و همچنان یک صنعت رو به توسعه است. توجه دولت به این حوزه نیز به دلیل اهمیت خدمات فضایی در مدیریت کشور، افزایش بهرهوری و ارائه خدمات مختلف ادامه خواهد داشت.
سالاریه در پایان درباره احتمال انجام نشدن پرتابها تا پایان سال به دلیل شرایط اخیر گفت: تمام تلاش مجموعه فضایی کشور این است که برنامه پرتابها در سال جاری انجام شود و برای تحقق آن برنامهریزی و پیگیری لازم در حال انجام است.
وی افزود: طبیعتاً شرایط کشور ممکن است در برخی مقاطع موجب بروز تأخیرهای پیشبینینشده شود، اما این موضوع به معنای متوقف شدن برنامه فضایی نیست. هدف این است که پرتابهای برنامهریزیشده تا پایان سال انجام شوند و روند توسعه و تکمیل ماهوارهها و ماهوارهبرها نیز بدون توقف ادامه پیدا کند.