اقتصاددان آمریکایی با اشاره به دور جدید بدعهدی‌های ترامپ، به مقامات ایرانی متذکر می‌شود که دولت آمریکا هرگز قصد نداشته به تعهدات خود عمل کند.

پروفسور جفری ساکس، استاد اقتصاد دانشگاه شیکاگو، با ارائه مستندات فنی توضیح می‌دهد که انسداد اموال ایران، غیرقانونی و فاقد هرگونه توجیهی است و نخبگان حکمران در آمریکا هرگز به تعهدات خود در قبال بازگرداندن این اموال، عمل نمی‌کنند. او سپس به مقامات ایرانی هشدار می‌دهد که هرگز نباید در برابر تعهداتی که قطعاً نقض خواهند شد، امتیازات امنیتی و سیاسی واگذار کنند. 

این اقتصاددان آمریکایی همچنین توضیح می‌دهد که ایران بهرمند از ظرفیت‌های تجاری عظیمی است که آن را از اقتصاد و بازار‌های آمریکایی کاملاً بی‌نیاز می‌کند و با توجه به همراهی و هماهنگی کشور‌هایی همچون چین، روسیه، هند، پاکستان و دیگر کشور‌های جهان، ایران می‌تواند پیشرفت خود را تضمین کرده و هرگونه فشار تحریمی یا اقدامات اقتصادی غیرقانونی آمریکا را خنثی کند.

او در پایان با اشاره به مراسم تشییع رهبر شهید، تأکید می‌کند که امروز جامعه آمریکا تصویر غلطی را که رسانه‌های جریان اصلی به افکار عمومی تزریق می‌کردند، باور ندارد و دریافته که ایران، تمدنی کهن و بهرمند از هویتی منسجم و قدرتمند است که تمام ظرفیت‌های لازم برای تعامل با دیگر کشور‌های جهان را در اختیار دارد.

توقیف اموال ایران غیرقانونی‌ست، اما ارزش واگذاری امتیاز را ندارد

پروفسور ساکس معتقد است که آمریکا فقط دو ابزار اعمال فشار اقتصادی علیه ایران در اختیار دارد: 

• توقیف و مصادره ده‌ها میلیارد دلار از دارایی‌های ایران؛ و 

• اعمال تحریم‌های یک‌جانبه و فرامرزی که شرکت‌ها و کشور‌های دیگر را نیز به‌دلیل تجارت با تهران تهدید به مجازات می‌کند.

او سپس توضیح می‌دهد که ضبط دارایی‌های ایران غیرقانونی و فاقد توجیه قابل‌قبول و مصداق آشکار تصاحب غیرقانونی اموال یک کشور است. اما تهران ضمن عدم چشم‌پوشی از حق خود برای بازگرداندن این منابع از مسیر‌های حقوقی و بین‌المللی، باید توجه داشته باشد چنین پیگیری‌ای نباید ایران را به دادن امتیاز در مسائل بنیادی و امنیتی وادار کند، زیرا رفتار آمریکا در مصادره اموال و تحمیل تحریم‌های ثانویه، افزون بر نقض حقوق ایران، اعتبار نظام مالی و حقوقی آمریکا را نیز تضعیف کرده و دیگر کشور‌ها را به سوی ایجاد سازوکار‌های جایگزین سوق می‌دهد.

او سپس به مقامات ایرانی یادآوری می‌کند حجم این منابع در مقایسه با کل درآمد و ظرفیت عظیم اقتصاد ایران، آن‌قدر تعیین‌کننده نیست که به موضوعی اضطراری در مذاکرات تبدیل شود. بر همین اساس، ایران نباید برای دستیابی به این پول‌ها از مسائل اساسی امنیتی و راهبردی خود عقب‌نشینی کند یا امتیازاتی بدهد که در شرایط عادی حاضر به پذیرش آنها نیست.
ایران هیچ نیازی به بازار یا اقتصاد آمریکا ندارد

پروفسور جفری ساکس معتقد است بازار آمریکا تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر اقتصاد ایران ندارد، زیرا این کشور اساساً مقصد اصلی صادرات یا تأمین‌کننده ضروری کالا‌های مورد نیاز ایران نیست و بخش عمده تجارت خارجی ایران با آسیا، به‌ویژه چین، و همچنین روسیه، هند و کشور‌های جنوب شرق آسیا انجام می‌شود.

از نگاه او، ایران توانایی ادامه فعالیت اقتصادی در شرایط تحریم را دارد، زیرا طی سال‌های گذشته راه‌های متعددی برای دور زدن محدودیت‌های آمریکا ایجاد کرده و شرکای مهمی مانند چین نیز حاضر نیستند قواعد تجارت جهانی را براساس تصمیم‌های یک‌جانبه واشنگتن بپذیرند؛ چنان‌که پکن آشکارا اعلام کرده است خرید نفت ایران را مستقل از موضع آمریکا ادامه می‌دهد. 

بنابراین، راهبرد مؤثر برای تهران از نظر این اقتصاددان آمریکایی آن است که ایران با تعمیق روابط با شرکای آسیایی، توسعه مسیر‌های تجاری جایگزین و دریافت درآمد‌های صادراتی با ارز‌هایی غیر از دلار می‌تواند شکوفایی اقتصادی خود را تضمین کند؛ مسیری که به گفته ساکس، امکان ادامه پیشرفت و کاهش اثرگذاری تحریم‌ها را برای ایران فراهم می‌کند.
ایران برای کسب درآمد ارزی بی‌نیاز از دلار و شبکه مالی آمریکا است

ساکس چندین بار تکرار کرد که با گسترش تجارت غیردلاری، اثرگذاری تحریم‌ها عملاً متوقف می‌شود و تأکید می‌کند هیچ ضرورت اقتصادی وجود ندارد که مبادلات ایران با چین یا دیگر شرکای آسیایی از مسیر دلار و شبکه مالی آمریکا انجام شود؛ درآمد حاصل از صادرات نفت و سایر کالا‌ها می‌تواند با یوآن، ارز‌های ملی، تهاتر یا سازوکار‌های پرداخت جایگزین تسویه شود.

از نگاه او، تحریم‌ها و مصادره دارایی‌های کشورها، افزون بر آنکه غیرقانونی است، در نهایت به زیان خود آمریکا تمام می‌شود، زیرا اعتماد دولت‌ها به دلار و نظام مالی تحت کنترل واشنگتن را از بین می‌برد و آنان را به ایجاد راه‌های مستقل برای تجارت و پرداخت سوق می‌دهد. بنابراین، هرچه آمریکا بیشتر از سلطه مالی خود به‌عنوان ابزار فشار استفاده کند، روند فاصله گرفتن کشور‌ها از دلار شتاب بیشتری می‌گیرد و اثرگذاری تحریم‌های واشنگتن، از جمله علیه ایران، در نهایت ازبین می‌رود.
ایران به راحتی می‌تواند خود را در برابر هر فشار اقتصادی از سوی آمریکا، مصون سازد

استاد دانشگاه شیکاگو معتقد است ایران برای مدیریت مشکلات واقعی اقتصاد خود باید به‌جای مذاکرات با غرب، شراکت‌های اقتصادی را با چین، روسیه و دیگر کشور‌های مستقل گسترش دهد و با همکاری آنها سازوکار‌هایی برای دور زدن نظام تسویه دلاری ایجاد کند. 

از نگاه او، چین نه‌تنها بازار مهمی برای نفت و سایر صادرات ایران است، بلکه می‌تواند بخش عمده کالاها، فناوری‌ها و نیاز‌های وارداتی کشور را نیز با قیمت مناسب و کیفیت رقابتی تأمین کند؛ روسیه و مجموعه‌ای از کشور‌های آسیایی نیز ظرفیت‌های مکملی در اختیار دارند. 

بنابراین، راهبرد عمل‌گرایانه ایران باید بر تعمیق روابط تجاری، سرمایه‌گذاری و مالی با این شرکا، استفاده از ارز‌های ملی و ایجاد مسیر‌های پرداخت مستقل متمرکز باشد؛ مسیری که هم امکان اداره اقتصاد در شرایط تحریم را فراهم می‌کند و هم آسیب‌پذیری ایران در برابر فشار‌های مالی آمریکا را کاهش می‌دهد.
مقاومت ایران و لبنان، شکافی جدی میان افکار عمومی و نخبگان حکومتی آمریکا به وجود آورده است

ساکس توضیح می‌دهد که مواضع ضدجنگ از حاشیه به متن جامعه آمریکا وارد شده و میان سیاست‌های جنگ‌طلبانه حاکمان آمریکا و خواست بخش بزرگی از جامعه آمریکایی شکافی فزاینده شکل گرفته است. به گفته او دیدگاه‌هایی که پیش‌تر در رسانه‌ها و ساختار سیاسی آمریکا حاشیه‌ای تلقی می‌شدند، اکنون در نتیجه فعالیت روزنامه‌نگاران، کنشگران و چهره‌های منتقد جنگ، به‌تدریج به جریان اصلی نزدیک شده‌اند. 

او تأکید می‌کند که مقاومت و تاب‌آوری ایران و لبنان، محدودیت‌های قدرت آمریکا و اسرائیل را آشکار ساخته و به روند تغییر افکار عمومی در آمریکا شتاب بخشیده است. مردم آمریکا بیش از گذشته به این نتیجه رسیده‌اند که جنگ علیه ایران فاقد توجیه روشن، برنامه‌ریزی سنجیده و دستاورد راهبردی بوده و روایت‌های رسمی نتوانسته این ناکامی را پنهان کند. 
ایران اکنون به عنوان کشوری پیشرفته و قدرتمند در افکار عمومی آمریکا شناخته می‌شود

هم‌زمان، مواجهه مستقیم‌تر افکار عمومی با عملکرد ایران، تصور پیشین از آن به‌عنوان کشوری عقب‌مانده و ناتوان را تضعیف کرده و تصویری از جامعه‌ای منسجم، برخوردار از توان فناوری، قدرت مقاومت، دیپلماسی سنجیده و ارتباطات بین‌المللی روشن پدید آورده است؛ ازاین‌رو، ناکامی جنگ نه‌فقط مخالفت با مداخله‌گری آمریکا را افزایش داده، بلکه به ارتقای جایگاه و اعتبار ایران در بخشی از افکار عمومی غرب نیز انجامیده است.

او در نهایت با اشاره‌ای کوتاه به مراسم تشییع چند ده میلیونی رهبر شهید تأکید می‌کند که تحولات اخیر، افکار عمومی آمریکا را نه‌تنها با توانمندی‌های امروز ایران، بلکه با عمق تاریخی و تمدنی این کشور نیز آشناتر کرده و بسیاری دریافته‌اند که ایران بهرمند از تمدن چند هزار ساله و جامعه‌ای برخوردار از هویت عمیق، ظرفیت علمی و عملی لازم برای برقراری ارتباط مؤثر و سازنده با تمام کشور‌های دنیا را در اختیار دارد.